Rechtbank Zwolle
Rijksgebouwendienst legt de lat hoog!

Paul de Gorter gaat er eens rustig voor zitten; "Kijk..., zo'n gebouw realiseren is met recht een heel complex. Dan heb ik het niet eens zozeer over puur bouwtechnische zaken of het aanpassen van een bestemmingsplan; ook iets betrekkelijks als de communicatie met Zwollenaren, is op zeker moment toch cruciaal voor het behalen van resultaat."

"Zo ben je als projectmanager als het ware een reisleider die het project stap voor stap meeneemt langs alle betrokken partijen. Daarbij is dit een prestige project van de Rijksoverheid; we kunnen ons dus gewoon geen fouten veroorloven."

Paul de Gorter werkt sinds 2006 bij TRAJECT en startte in 2007 als projectmanager in opdracht van de Rijksgebouwendienst. Het is een gedeeld leiderschap samen met een projectmanager in vaste dienst van de RGD.
Paul de Gorter: "In principe hebben we beide een eigen takenpakket, maar zo nodig kunnen we elkaar prima vervangen."

In de kijker

Paul de Gorter: "De Rijksgebouwendienst legt de lat hoog; architectuur, duurzaamheid, veiligheid en techniek; dit project moet op alle fronten scoren. Dat betekent ook dat talloze belangengroepen kritisch over onze schouder meekijken. Uiteraard de politiek en de rechterlijke macht, maar ook de Zwollenaren zelf. Als projectmanager is dit de ultieme uitdaging. Natuurlijk hebben we als ontwerpteam de leiding over het project, maar tegelijkertijd moeten we open staan voor de uiteenlopende belangen van alle betrokken partijen.
Al midden in de jaren '80 werd duidelijk dat het huidige pand - een beroemd ontwerp van architect Jo Kruger - op den duur niet meer zou voldoen. Vanaf 1995 werd er structureel aan een nieuwe oplossing gewerkt door architect Gunnar Daan. Dit project liep in 2003 echter vast op bezwaren vanuit de bevolking; men vond het ontwerp te hoog en te opzichtig. Daarna is met architect Rob Hootsmans een nieuw traject ingezet. In het kader van het bestemmingsplan is zijn ontwerp onlangs zonder problemen door de ter visie legging gekomen; een succes voor de hele projectgroep.

Verantwoordelijkheid stimuleren

Nieuw aan het project is ook de contractvorm. Oorspronkelijk was gekozen voor een Publiek Private Samenwerking, maar in dit geval is het ontwerp veel verder uitgewerkt. Onder andere vanwege de technische complexiteit en het draagvlak bij de Zwollenaren. Daarom wordt de aanbesteding een integraal contract voor de bouw en een stuk engineering enerzijds en 10 jaar onderhoud van het complex anderzijds. Dat is op zich redelijk vernieuwend. Zo wordt duidelijk een partner gezocht die medeverantwoordelijk blijft voor de kwaliteit van het gebouw en daarmee de gebruiker structureel ontzorgt.

De verantwoordelijkheid van de expert

Paul de Gorter: "Alleen al het opstellen van het pakket van eisen waaraan een aannemer moet kunnen voldoen is een hele klus. De Rijksgebouwendienst wordt immers beschouwd als een professionele opdrachtgever. Mochten er ooit onvolkomenheden in het project naar boven komen, dan is de expert meestal aansprakelijk. De RGD is opdrachtgever en expert tegelijk; zorgvuldigheid en transparantie zijn dus een must."

Complex complex

Een rechtbank is een ingewikkeld gebouw. Alleen al de verschillende stromen van mensen is een architectonische puzzel. Er zijn leden van het openbaar ministerie, rechters, bezoekers, gedetineerden, advocaten en personeel, die allen vanuit gescheiden ruimtes centraal samen moeten kunnen komen.
Verder is een rechtbank een gebouw met open en gesloten delen. Dat betekent dat er heel veel aandacht wordt besteed aan de brandpreventie en veiligheid; elk detail moet gekeurd en ieder onderdeel moet gecertificeerd worden voordat het kan worden opgenomen. En alsof dat nog niet genoeg is ligt het gebouw ook nog eens direct naast het Isala ziekenhuis, tegen de dijk van de Zwolse stadsgracht. Paul de Gorter: "Vanwege het ziekenhuis kunnen we niet heien en ook het Waterschap komt met een heel pakket extra eisen voordat er ook maar een spade de grond in gaat. Kortom, ook bouwtechnisch hebben we te maken met grote uitdagingen."

Waardevol

Paul de Gorter: "We zijn nu bezig met de selectie van aannemers en gaan dit jaar nog starten met de bouw. Ook al zijn we nog lang niet klaar, toch zie je nu al hoe waardevol zo'n project is. Ook voor TRAJECT. Je merkt dat kennis en ervaring groeien, dat die zich verspreidt in onze organisatie en zich weer doet gelden in andere projecten. Met recht een waardevol traject, zo kun je het wel stellen."

Jeroen vertelt u graag meer over dit project.